Görseller, ikonlar, grafikler ve diğer metinsel olmayan içerikler, onları göremeyen kullanıcılara bir metin alternatifiyle aktarılmalıdır.
Kısaca
Bir sayfadaki her metinsel olmayan içeriğin, aynı amaca hizmet eden bir metin alternatifi olmalıdır. Ekran okuyucu kullanan bir kişi görseli göremez, ama metin alternatifini duyar. Bu yüzden metin alternatifi, görselin nasıl göründüğünü değil, sayfada ne işe yaradığını anlatmalıdır.
Yalnızca süs amaçlı içerikler bu kuralın istisnasıdır. Bunlar yardımcı teknolojilerden gizlenmelidir ki kullanıcı gereksiz bilgi dinlemek zorunda kalmasın.
Neleri kapsar?
Görseller: Fotoğraflar, çizimler, afişler ve banner'lar.
İkonlar ve simgeler: Özellikle yalnızca ikondan oluşan butonlar ve bağlantılar.
Grafik ve diyagramlar: İnfografikler, haritalar, veri içeren SVG ve canvas içerikleri.
CAPTCHA doğrulamaları
Zamana dayalı medya: Video ve ses içeriklerinin ne olduğunu tanımlayan bir ad. Altyazı ve metin dökümü ise sonraki kriterlerin konusudur.
Metin içermeyen form kontrolleri: Görsel butonlar ve yalnızca simgeyle sunulan arayüz bileşenleri.
Kimleri etkiler?
En çok ekran okuyucu kullanan görme engelli bireyleri etkiler. Metin alternatifi olmayan bir görsel için ekran okuyucu ya hiçbir şey söylemez ya da "IMG_4821.jpg" gibi dosya adını okur. Metin alternatifleri ayrıca görsellerin yüklenmediği yavaş bağlantılarda, metni braille ekrana aktaran kullanıcılarda ve sesli komutla gezinen kullanıcılarda da önemlidir; örneğin sesli komut kullanan biri, adı olmayan bir butonu sesiyle seçemez.
Kontrol listesinde
Bu kriter, Bakanlığın A Seviyesi Kontrol Listesi'nde 1–16 numaralı soruları kapsar. Yönlendirme soruları sayfada ilgili içerik olup olmadığını belirler; yoksa liste sizi sonraki soruya geçirir. Aşağıdaki açıklamalar sorulardan alıntı değil, özetidir. Soruların tam metni için resmî listeye bakın.
BK 1 kapsamındaki sorular
Soru
Türü
Ne kontrol eder?
1, 2
Yönlendirme
Sayfada metinsel olmayan içerik ve bilgi veren görsel var mı?
3
★ Zorunlu
Bilgi veren içeriklerin anlamını aktaran metin alternatifi var mı?
4, 5
Yönlendirme, ★ Zorunlu
Dekoratif içerikler yardımcı teknolojilerden gizlenmiş mi?
6, 7
Yönlendirme, ★ Zorunlu
Test ve alıştırma görsellerinin alternatifi, cevabı ele vermeden içeriği tanımlıyor mu?
8, 9
Yönlendirme, ★ Zorunlu
Sanat eseri gibi duyusal deneyim sunan içerikler tanımlayıcı bir metinle adlandırılmış mı?
10–12
Yönlendirme, ★ Zorunlu
CAPTCHA'nın amacı açıklanmış mı ve farklı algı türlerine uygun bir alternatif sunulmuş mu?
13, 14
Yönlendirme, ★ Zorunlu
Video ve ses içerikleri, ne olduklarını anlatan bir adla tanımlanmış mı?
15, 16
Yönlendirme, ★ Zorunlu
Metin içermeyen butonların ve kontrollerin işlevini anlatan bir erişilebilir adı var mı?
Süs amaçlı görsellere boş alt metin verin. Alt özniteliğini tamamen kaldırmak aynı şey değildir; o durumda ekran okuyucu dosya adını okuyabilir.
Hatalı
Doğru
Dekoratif görseller CSS arka planı olarak da eklenebilir; bu durumda yardımcı teknolojiler onları zaten görmez.
3. Yalnızca ikondan oluşan buton
Butonun adı ikonu değil, butonun yaptığı işi anlatmalıdır. İkonun kendisi yardımcı teknolojilerden gizlenir.
Hatalı
Doğru
4. Görsel buton
input type="image" kullanılıyorsa, alt metin görselin değil butonun işlevini anlatmalıdır.
Hatalı
Doğru
5. Bilgi veren SVG
Satır içi SVG'ler bilgi taşıyorsa, bir rol ve erişilebilir adla tanımlanmalıdır.
Hatalı
Doğru
6. Karmaşık grafik
Grafiklerde kısa bir alt metin yeterli değildir. Kısa açıklamanın yanında, ayrıntılı bilgi sayfada metin veya tablo olarak sunulmalıdır.
Başvurular en yüksek seviyeye eylül ayında ulaştı.
...
2025 yılı aylık başvuru sayıları
7. CAPTCHA
CAPTCHA'nın amacı metinle açıklanmalı ve yalnızca görsele dayanmayan bir alternatif sunulmalıdır.
Mobil için kod örnekleri
iOS (SwiftUI)
// Bilgi veren görsel
Image("basvuru-sureci")
.accessibilityLabel("Başvuru süreci: form, belge yükleme ve onay")
// Dekoratif görsel
Image(decorative: "dalga-deseni")
// Yalnızca ikondan oluşan buton
Button(action: aramaYap) {
Image(systemName: "magnifyingglass")
}
.accessibilityLabel("Ara")
Android (Jetpack Compose)
// Bilgi veren görsel
Image(
painter = painterResource(R.drawable.basvuru_sureci),
contentDescription = "Başvuru süreci: form, belge yükleme ve onay"
)
// Dekoratif görsel
Image(
painter = painterResource(R.drawable.dalga_deseni),
contentDescription = null
)
// Yalnızca ikondan oluşan buton
IconButton(onClick = { aramaYap() }) {
Icon(Icons.Default.Search, contentDescription = "Ara")
}
Nasıl test edilir?
Otomatik tarama: Alt özniteliği eksik görselleri ve adı olmayan butonları hızlıca bulur. Ancak var olan bir alt metnin anlamlı olup olmadığını değerlendiremez.
Görselleri gizleyin: Tarayıcıda görselleri kapatın veya alt metinleri gösteren bir eklenti kullanın. Sayfa, yalnızca metin alternatifleriyle hâlâ anlaşılıyor mu?
Ekran okuyucuyla dinleyin: NVDA, VoiceOver veya TalkBack ile sayfada gezinin. Her görsel ve buton için duyduğunuz şey, onun amacını anlatıyor mu? Dekoratif görseller atlanıyor mu?
Mobil araçlar: Xcode'daki Accessibility Inspector ve Android'deki Accessibility Scanner, etiketi eksik öğeleri gösterir.
Sık yapılan hatalar
Dosya adını alt metin yapmak: "banner_final_v2" kullanıcıya hiçbir şey anlatmaz.
İkonu anlatmak, işlevi anlatmamak: Bir butona "büyüteç" yerine "Ara" adı verilmelidir.
Dekoratif görsellere açıklama yazmak: Kullanıcıyı gereksiz bilgi dinlemek zorunda bırakır.
Aynı alt metni her görselde kullanmak: Galerideki fotoğrafların hepsi "fotoğraf" ise, kullanıcı onları ayırt edemez.
Görseldeki metni alternatife yazmamak: Afiş veya duyuru görsellerindeki tarih, yer ve başlık bilgisi metin alternatifinde de yer almalıdır.
Test görsellerinde cevabı vermek: Bir alıştırma görselinin alt metni, sorunun cevabını içermemelidir.
Kontrol listesi sürümü: V2.2.30.01 (2026). Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı metin için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın resmî kontrol listesini esas alın.
Sitenizde bu kriter nasıl görünüyor?
Ücretsiz tarama, bu kriterdeki sorunları ve diğerlerini Bakanlığın A Seviyesi Kontrol Listesi esas alınarak listeler.
