Tutarlı Yardım

Kısaca

Bir başvuru formunda takılan kullanıcı, yardımı genellikle daha önce gördüğü yerde arar. Ana sayfada üst menüde duran "İletişim" bağlantısı form sayfasında alt bilgiye taşınmışsa veya canlı destek düğmesi bir sayfada sağ altta, diğerinde sol üstte duruyorsa, yardım bulmak zorlaşır.

Bu kriter, yardım mekanizmaları birden fazla sayfada tekrarlanıyorsa bunların her sayfada diğer içeriğe göre aynı sırada yer almasını ister. Kriter yardım sunmayı zorunlu kılmaz; sunulan yardımın tutarlı olmasını ister. Kullanıcının kendisinin konumu değiştirdiği durumlar (örneğin sohbet penceresini taşımak) bu kuralın dışındadır.

Neleri kapsar?

• İletişim bilgileri: Telefon numarası, e-posta adresi, adres, çalışma saatleri veya iletişim sayfası bağlantısı.
• İnsanla iletişim kanalları: İletişim formu, canlı destek, sosyal medya hesapları.
• Kendi kendine yardım: Sıkça sorulan sorular, yardım veya destek sayfaları.
• Otomatik yardım: Sohbet robotları ve sanal asistanlar.
• Göreli konum: Yardımın, sayfadaki diğer tekrarlanan içeriğe göre aynı sırada bulunması; ekran boyutuna göre düzen değişse bile sıra korunmalıdır.
• Kapsam dışı notlar: Tekrarlanan menülerin tutarlı gezinmesi AA düzeyindeki ayrı bir kriterin konusudur ve A Seviyesi listesinde yer almaz.

Kimleri etkiler?

Bilişsel engeli, öğrenme güçlüğü veya bellek sorunu olan kullanıcılar, yardımı her seferinde yeniden aramak zorunda kaldıklarında işlemi yarıda bırakabilir. Ekranı büyüten az gören kişiler sayfanın küçük bir bölümünü gördüğü için yerini bildikleri bir öğeye güvenir. Ekran okuyucu kullanıcıları da yardım bağlantısını sayfanın hep aynı bölümünde bulmayı bekler. Kamu hizmetlerinde bu tutarlılık, kullanıcının işlemini tamamlayıp tamamlayamamasını doğrudan etkileyebilir.

Kontrol listesinde

Bu kriter, Bakanlığın A Seviyesi Kontrol Listesi'nde 109–110 numaralı soruları kapsar. Yönlendirme soruları sayfada ilgili içerik olup olmadığını belirler; yoksa liste sizi sonraki soruya geçirir. Aşağıdaki açıklamalar sorulardan alıntı değil, özetidir. Soruların tam metni için resmî listeye bakın.

Resmî kontrol listesini indirin (PDF), yeni sekmede açılır

Web için kod örnekleri

1. Ortak şablonda yardım bağlantısı

Yardım bağlantılarını her sayfada elle eklemek yerine ortak bir başlık veya alt bilgi şablonunda tanımlamak, tutarlılığı garanti etmenin en kolay yoludur.

<!-- Ana sayfa: üst menüde -->
<nav>… <a href="/iletisim">İletişim</a></nav>

<!-- Başvuru sayfası: yalnızca alt bilgide, farklı adla -->
<footer>… <a href="/bize-ulasin">Bize ulaşın</a></footer>

<!-- ust-bilgi.html: tüm sayfalarda aynı şablon -->
<header>
  <nav aria-label="Ana menü">…</nav>
  <ul class="yardim-baglantilari">
    <li><a href="/sss">Sıkça sorulan sorular</a></li>
    <li><a href="/iletisim">İletişim</a></li>
  </ul>
</header>

2. Alt bilgide iletişim bilgileri

Telefon ve e-posta gibi bilgiler alt bilgide sunuluyorsa, tüm sayfalarda aynı sırada ve aynı biçimde yer almalıdır.

<footer>
  <section aria-labelledby="iletisim-baslik">
    <h2 id="iletisim-baslik">İletişim</h2>
    <p>Çağrı merkezi: <a href="tel:+90444XXXXXX">444 XX XX</a></p>
    <p>E-posta: <a href="mailto:[email protected]">[email protected]</a></p>
    <p>Hafta içi 08.30–17.30</p>
  </section>
</footer>

3. Canlı destek düğmesinin konumu

Canlı destek veya sohbet robotu düğmesi tüm sayfalarda aynı konumda ve kodda aynı sırada olmalıdır. Sayfaya göre farklı betiklerle farklı yerlere eklenmemelidir.

<!-- Tüm sayfalarda, main öğesinden sonra, footer'dan önce -->
<button type="button" class="canli-destek" aria-haspopup="dialog">
  Canlı destek
</button>

<style>
  .canli-destek {
    position: fixed;
    right: 1rem;
    bottom: 1rem;
  }
</style>

4. Duyarlı tasarımda göreli sıra

Ekran daraldığında yardım bağlantıları bir menünün içine taşınabilir; ancak menüdeki sıraları tüm sayfalarda aynı kalmalıdır.

<!-- Dar ekran menüsü: tüm sayfalarda aynı sıra -->
<nav aria-label="Mobil menü">
  <ul>
    <li><a href="/hizmetler">Hizmetler</a></li>
    <li><a href="/duyurular">Duyurular</a></li>
    <li><a href="/sss">Sıkça sorulan sorular</a></li>
    <li><a href="/iletisim">İletişim</a></li>
  </ul>
</nav>

Mobil için kod örnekleri

Mobil uygulamalarda yardım mekanizmasını ortak bir bileşen olarak tanımlayıp her ekranda aynı yerde (örneğin üst çubuğun sağında) kullanmak tutarlılığı sağlar.

iOS (SwiftUI)

import SwiftUI

// Tüm ekranlarda aynı konumda kullanılan yardım düğmesi
struct YardimAraci: ViewModifier {
    @State private var yardimAcik = false

    func body(content: Content) -> some View {
        content
            .toolbar {
                ToolbarItem(placement: .topBarTrailing) {
                    Button("Yardım") { yardimAcik = true }
                }
            }
            .sheet(isPresented: $yardimAcik) { YardimEkrani() } // Kendi ekranınız
    }
}

extension View {
    func yardimDugmesi() -> some View { modifier(YardimAraci()) }
}

// Kullanım
struct BasvuruEkrani: View {
    var body: some View {
        Form { /* … */ }
            .navigationTitle("Başvuru")
            .yardimDugmesi()
    }
}

Android (Jetpack Compose)

import androidx.compose.material3.*
import androidx.compose.runtime.Composable

// Tüm ekranlarda aynı üst çubuk ve aynı konumda yardım düğmesi
@OptIn(ExperimentalMaterial3Api::class)
@Composable
fun OrtakUstCubuk(baslik: String, yardimiAc: () -> Unit) {
    TopAppBar(
        title = { Text(baslik) },
        actions = {
            TextButton(onClick = yardimiAc) { Text("Yardım") }
        }
    )
}

@Composable
fun BasvuruEkrani(yardimiAc: () -> Unit) {
    Scaffold(topBar = { OrtakUstCubuk("Başvuru", yardimiAc) }) { ic ->
        BasvuruFormu(ic) // Kendi bileşeniniz
    }
}

Nasıl test edilir?

• Yardım mekanizmalarını listeleyin: Sitedeki veya uygulamadaki iletişim bilgilerini, iletişim formlarını, canlı destek ve sohbet robotlarını, SSS ve yardım bağlantılarını belirleyin.
• Sayfaları karşılaştırın: Bu mekanizmaların bulunduğu farklı sayfa şablonlarını (ana sayfa, liste, detay, form) açın; yardım her sayfada diğer içeriğe göre aynı yerde mi?
• Farklı ekran boyutlarında deneyin: Masaüstü ve mobil görünümde yardımın sırası sayfalar arasında tutarlı kalıyor mu?
• Otomatik araçların sınırı: Otomatik araçlar tek bir sayfayı inceler ve sayfalar arasındaki tutarlılığı değerlendiremez. Bu kriter elle karşılaştırma gerektirir.

Sık yapılan hatalar

• Form sayfalarında yardımı kaldırmak: Dikkat dağıtmasın diye başvuru akışlarında iletişim bağlantılarının gizlenmesi, ama başka sayfalarda bulunması.
• Farklı ekiplerin farklı şablonları: Alt sitelerde veya kampanya sayfalarında yardım bağlantılarının farklı yerlerde olması.
• Sohbet robotunun sayfaya göre yer değiştirmesi: Farklı sayfalarda farklı betiklerle yüklenen destek düğmeleri.
• Yardımın adını değiştirmek: Aynı sayfaya giden bağlantının bir sayfada "İletişim", diğerinde "Bize ulaşın" olması; tutarlı adlandırma da kullanıcıya yardımcı olur.

Kaynaklar

• Understanding SC 3.2.6: Consistent Help (W3C), İngilizce, yeni sekmede açılır
• Erişilebilirlik blogu — Uygulamadan örnekler ve güncel yazılar.
• Erişilebilirlik kütüphanesi — Yardım mekanizması, tutarlılık, öngörülebilirlik ve diğer terimler.

Kontrol listesi sürümü: V2.2.30.01 (2026). Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı metin için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın resmî kontrol listesini esas alın.